1- Kars Kalesi

Kars Kalesi’nin bugünkü görünümü için “mucize” benzetmesi yapılabilir. 1153 yılında Sultan Melik İzzetin’in yaptırdığı kalenin dış surları, 1386 yılında Timur tarafından yerle bir edilmiştir. Kars’ın bir sınır şehri olduğu düşünüldüğünde, burada gerçekleştirilen çetin savaşları hayal etmek zor olmaz.

Sultan III. Murat, 1579 yılında kalenin surlarını yeniden yaptırmış olsa da, Rusya ile yapılan savaşlar sonucunda kale tahrip olmuş. Buna rağmen kalede; türbe, askeri koğuşlar, cephanelik ve mescit bulunuyor.

2- Katerina Köşkü

Katerina Köşkü, Kars’taki Rus mimarisine ait yapılardan biri. Sarıkamış’ta bulunan köşk, 1896 yılında yapılmış. Köşkün en dikkat çekici özelliği; hiç çivi kullanılmadan tamamen ahşaptan yapılmış olması. Yılların yıprattığı köşk, sonradan eklenen beton sütunlarla ayakta duruyor.

3- Havariler Kilisesi

Havariler Kilisesi, 937 yılında Bagrat Kralı Abbas II. Takavor tarafından yaptırılmış. Hristiyanlık inancındaki 12 havari temasına sahip kilise, 1064 yılında camiye dönüştürülmüş. Osmanlı-Rus savaşları sonrasında bölgedeki Ruslar, yapıyı tekrar kiliseye çevirmiştir. Tavanında 12 havari bulunan kilise, günümüze kadar zarar görmeden ulaşan ender yapılardan biri.

4- Ani Harabeleri

Türkiye-Ermenistan sınırında yer alan Ani Harabeleri, Kars’taki Ermenilere ait yapılardan en bilinenidir. M.Ö. 300’lü yıllarda inşa edilen yapı, Hristiyanlık inancında da kutsal sayılmaktadır. 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi‘ne giren Ani Harabeleri, yıllar boyunca savaşların ve depremlerin etkisi altında kalmış. İçinde Selçuklu Devleti’ne ait eserlerin de bulunduğu harabeler, günümüzde yerli ve yabancı turistlerin şehirde en çok ziyaret ettiği yerlerden biri.

5- Kars Büyük Katedral

M.S. 990 yılında yapımına başlanan katedralin mimarı, aynı zamanda o dönem Ayasofya’nın tadilatını da yapan Tiridat ustadır. Haç şeklinde tasarlanan kilise, taş mimarinin en güzel örneklerinden biridir. Zaman içerisinde eklemelerin yapıldığı Kars Büyük Katedrali, 1064 yılında Sultan Alparslan’ın Ani’yi fethetmesiyle camiye dönüştürülmüş. Bir fetih geleneği olarak şehirdeki ilk namaz da burada kılınmış.

6- Tigran Honents Kilisesi

Arpaçay boyunca uzanan önemli yapılardan bir diğeri de Tigran Honents Kilisesi. 1215 yılında tüccar Tigran Honents tarafından yapılan kilise, zaman içinde hasar görse de günümüze kadar ulaşmıştır. Kilisenin en dikkat çekici özelliği; iç cephe duvarlarının, Hz. İsa’nın hayatını konu alan fresklerle süslenmiş olması.

7- Kars Müzesi

Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan Kars’ta, zaman içerisinde arkeolojik kazılar sonucunda elde edilen eserlerin sergilenmesi ihtiyacı doğmuş. 1964-1978 yılları arasında Havariler Kilisesi’nde sergilenen eserler, 1981 yılından itibaren günümüzde kullanılan müze binasında ziyaretçilere sunuluyor. Arkeoloji salonu, etnografya salonu ve Kazım Karabekir’in özel vagonundan oluşmaktadır. Girişin ücretsiz olduğu müze, 15 Nisan / 2 Ekim tarihlerinde 09.00-19.00, 3 Ekim / 14 Nisan tarihlerinde ise 08.00-17.00 saatleri arasında hizmet veriyor.

8- Hasan Harakani Türbesi

1033 yılında Kars’ta bulunan Yahniler dağında Selçukluların Anadolu’ya girişini kolaylaştırmak için savaşırken şehit düşen Ebu-l Hasan El Harakani Hazretleri Türbesi, kentte her yıl ziyaretçi akınına uğrayan türbelerden biri. Kars Kalesi’nin hemen alt tarafında yer alan türbenin 1579 yılında yaptırıldığı biliniyor.

9- Ahmet Tevfik Paşa Konağı

Hamamlar bölgesi ve Taş Körü arasında yer alan Kars Kalesi eteklerindeki Ahmet Tevfik Paşa Konağı, 19. Yüzyıl mimarilerinden biri olarak gösterilir. Tarihi Kars Evleri’nden kalan 2-3 yapıdan biri olarak gösterilen yapı şuanda viran bir halde bulunsa da Kars’ın en eski tarihi yerlerinden biri olarak gösterilmektedir.

10- Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi

Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi, sizleri tarihin derinliklerine bir yolculuğa çıkaran etkileyici bir atmosfere sahip. 1828 tarihindeki Rus saldırısının püskürtülmesi, 1855 Kars Zaferi ve 1877-1878 yılındaki Osmanlı-Rus savaşlarından günümüze kalanların sergilendiği harika bir müze.

11- Kars Beylerbeyi Sarayı

Kars Kalesi’ne oldukça yakın bir mesafede konumlanan Beylerbeyi Sarayı, 1579 yılında Lala Mustafa Paşa tarafından inşa edilmiş şehrin köklü tarihi yerlerinden biri olarak gösterilmektedir. 1828 yılında Osmanlı Rus savaşı sırasında bir kısmı yıkılmasına rağmen sağlam olan kısmı günümüze kadar gelmiştir.

12- Kars Baltık Mimarisi

Kars’ın baltık mimarisi ile görenleri kendine hayran bırakan en önemli eseri Defterdarlık binası, ziyaret etmenizi ve önünde bir fotoğraf çekilmenizi tavsiye ettiğimiz gezi noktalarından biri. Üç katlı binanın dış cephesindeki kartuş süslemeler oldukça dikkat çekicidir. 1980 yılında restore edildikten sonra Defterdarlık binası olarak kullanılmaya başlanmıştır.

13- Evliya Camii

Kars kent merkezinde III. Murad döneminde yaptırılan Evliya Camii’nin inşası 1579 yılında tamamlanmıştır. Kars şehrinin imar çalışmaları kapsamında Lala Mustafa Paşa tarafından yapılan 9 camiden biri olarak gösterilen Evliya Camii, onarım çalışmaları sonrası orijinalliğini yitirmiş olsa da Kars’ın önemli tarihi yerlerinden biri olarak gösterilmektedir.

Tarih boyunca doğu medeniyetleri için Anadolu’nun giriş kapılarından biri olan Kars, gerek erken Hristiyanlık dönemi eserleri, gerekse Selçuklulardan kalan yapılarıyla somut olarak tarihe tanıklık edebileceğiniz bir yer.